پیام آیات درس دین و زندگی سال اوّل دبیرستان

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

پیام آیات درس دین و زندگی

سال اوّل دبیرستان

( 1391 )

 

درس اوّل

 

... قَدْ جَاءَکُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ کِتَابٌ مُبِینٌ * یَهْدِی بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ یَهْدِیهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ .( مائده ، 5 / 15ـ 16 )

هدایتِ انسانها « هدفِ اصلی نزولِ قرآنِ کریم » بوده است و از ثمراتِ آن راهیابی به سعادت است .

 

هَذَا بَیَانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدًى وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِینَ . ( آلِ­عمران ، 3 / 138 )

قرآن کتابی است برای همة انسانها و هیچ محدویّت زمانی و مکانی ندارد .

با تقوای الهی می­توان از هدایتِ قرآن بهره­مند شد .

 

 ... وَ نَزَّلْنَا عَلَیْکَ الْکِتَابَ تِبْیَانًا لِکُلِّ شَیْءٍ وَ هُدًى وَ رَحْمَةً وَ بُشْرَى لِلْمُسْلِمِینَ . ( نحل ، 16 / 89 )

قرآن کتابِ هدایت و بشارت برای همة مسلمانان است و لازمة بهره­مند شدن از هدایتِ قرآن ، مسلمان شدن است .

 

 

... وَ أَنْزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ .( نحل ، 16 / 44 )

« تعلیم و تبیین قرآن » بر عُهدة رسولِ اکرم (ص) است .

 

کِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَکَّرَ أُولُو الألْبَابِ . ( ص ، 38 / 29 )

« تدبّر در قرآن » شرطِ بهره­مندی از آن است .

 

... وَ أُوحِیَ إِلَیَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأنْذِرَکُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ ... .( اَنعام ، 6 / 19 )

قرآن کتابِ هدایت برای همة زمانها و همة مکانها می­باشد .

 

کَمَا أَرْسَلْنَا فِیکُمْ رَسُولاً مِنْکُمْ یَتْلُو عَلَیْکُمْ آیَاتِنَا وَ یُزَکِّیکُمْ وَ یُعَلِّمُکُمُ الْکِتَابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ یُعَلِّمُکُمْ مَا لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ .( بقره ، 2 / 151 )

تعلیم و تبیین قرآن برعُهدة رسولِ اکرم (ص) است .

از ثمراتِ قرآن تزکیه و تهذیبِ نَفس می­باشد .

 

درس دوم

 

وَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ لأبِیهِ آزَرَ : أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً  ؟! إِنِّی أَرَاکَ وَ قَوْمَکَ فِی ضَلالٍ مُبِینٍ . ( اَنعام ، 6 / 74 )

اعتراضِ حضرتِ ابراهیم به بت­پرستی

سرانجامِ بت­پرستی گمراهی می­باشد .

 

وَ کَذَلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ وَ لِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ . ( اَنعام ، 6 / 75 )

خداوند ملکوتِ آسمان و زمین را به حضرتِ ابراهیم (ع) نشان داد .

و حضرتِ ابراهیم با مشاهدة ملکوتِ آسمان و زمین به مَقامِ یقین رسید .

                                     

فَلَمَّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ رَأَى کَوْکَبًا ، قَالَ : هَذَا رَبِّی ! فَلَمَّا أَفَلَ ، قَالَ : لا أُحِبُّ الآفِلِینَ .

فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ : هَذَا رَبِّی ! فَلَمَّا أَفَلَ ، قَالَ : لَئِنْ لَمْ یَهْدِنِی رَبِّی لأکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّینَ .

فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً ، قَالَ : هَذَا رَبِّی ! هَذَا أَکْبَرُ !! فَلَمَّا أَفَلَتْ ، قَالَ ! یَا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ مِمَّا تُشْرِکُونَ .

( اَنعام ، 6 / 76 ـ 78 )

چیزهایی که اُفول می­کند ، شایستة آنکه محبوب و معبودِ انسان قرار گیرد ، نیست .

حضرتِ ابراهیم (ع) ماه و خورشید را شایستة پرستش ندانست زیرا اُفول می­کند .

 

إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضَ حَنِیفًا وَ مَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ . ( اَنعام ، 6 / 79 )

خالقِ هستی خداست و اوست که اُفول نمی­کند و شایستة پرستش است و معبودِ حقیقی است زیرا مبدأ کمالات و زیباییهاست و برترین مقصود است .

 

وَ حَاجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ : أَتُحَاجُّونِّی فِی اللَّهِ وَ قَدْ هَدَانِی وَ لا أَخَافُ مَا تُشْرِکُونَ بِهِ إِلا أَنْ یَشَاءَ رَبِّی شَیْئًا وَسِعَ رَبِّی کُلَّ شَیْءٍ عِلْمًا . أَفَلا تَتَذَکَّرُونَ ؟! ( اَنعام ، 6 / 80 )

حضرتِ ابراهیم در مقابلِ قومش با دلیل ایستادگی کرد و اِثبات کرد که هدایتِ خودش و همه به دستِ خداست .

 

درس سوم

 

مَنْ کَانَ یُرِیدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِیهَا مَا نَشَاءُ لِمَنْ نُرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ یَصْلاهَا مَذْمُومًا مَدْحُورًا .

( اسراء ، 17 / 18 )

اگر کسی هدفهای پایان­پذیر را به عنوانِ هدفِ اصلی خود انتخاب کند به مقدارِ کمی به آن می­رسد و در پایان احساسِ حسرت می­کند .

 

وَ مَنْ أَرَادَ الآخِرَةَ وَ سَعَى لَهَا سَعْیَهَا وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِکَ کَانَ سَعْیُهُمْ مَشْکُورًا .( اسراء ، 17 / 19 )

اگر کسی هدفهای  پایان­ناپذیر و اُخروی را به عنوانِ هدفِ اصلی خود انتخاب کند و برای آنها تلاش کند به هدفِ خود کاملاً خواهد رسید .

 

... فَمِنَ النَّاسِ مَنْ یَقُولُ : رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا وَ مَا لَهُ فِی الآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ * وَ مِنْهُمْ مَنْ یَقُولُ : رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً وَ فِی الآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ * أُولَئِکَ لَهُمْ نَصِیبٌ مِمَّا کَسَبُوا وَ اللَّهُ سَرِیعُ الْحِسَابِ .

( بقره ، 2 / 200 ـ 202 )

هدفهای پایان­ناپذیر همان هدفهای اُخروی هستند و اگر به عنوانِ هدفِ اصلی انتخاب شوند مانعِ بهره­مندی انسان از نعماتِ دُنیوی نمی­شوند .

 

وَ مَا أُوتِیتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَمَتَاعُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَ زِینَتُهَا وَ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ وَ أَبْقَى أَفَلا تَعْقِلُونَ . ( قَصَص ، 28 / 60 )

هدفهای پایان­ناپذیر در نزدیکی به خداوند حاصل می­آید .

 

إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاکِرًا وَ إِمَّا کَفُورًا .( انسان ، 76 / 3 )

انسان مسئولِ سرنوشتِ خویش است زیرا دارای اختیار و آگاهی است و خوشبختی و بدبختی دستِ خودِ اوست .

 

کُلُّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ رَهِینَةٌ .( مُدّثِّر ، 74 / 38 )

انسان مسئولِ سرنوشتِ خویش است و خوشبختی و بدبختی دستِ خودِ اوست .

 

درس چهارم

 

اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ لَهُ الأسْمَاءُ الْحُسْنَى .( طه ، 20 / 8 )

تمامِ اسماءِ نیکو از آنِ خداست زیرا مبدأ تمامِ زیباییها و کمالات است .

 

إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضَ حَنِیفًا وَ مَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ .( اَنعام ، 6 / 79 )

ابراهیم آسمانها و زمین را معبود انتخاب نکرد بلکه آفرینندة آسمانها و زمین را معبود انتخاب کرد .

 

وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَ مَسَاکِنَ طَیِّبَةً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَکْبَرُ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ .( توبه ، 9 / 72 )

برترین مقصود بهشتِ بَرین و رِضوان و قُربِ الهی است .

           

... وَ لَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً .( نحل ، 16 / 96 )

تَقرّب به سوی خدا برترین هدفِ زندگی انسان است .

 

 

 

 

درس پنجم

 

فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا وَ مِنَ الأنْعَامِ أَزْوَاجًا یَذْرَؤُکُمْ فِیهِ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ . ( شوری ، 42 / 11 )

خالقِ هستی خداست و او مِثل و مانندی ندارد و دارای صفاتِ نیک است .

 

... وَ لَهُ الْمَثَلُ الأعْلَى فِی السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ .( روم ، 30 / 27 )

صاحبِ تمامِ کمالات و زیباییها خداست .

 

وَ فِی الأرْضِ آیَاتٌ لِلْمُوقِنِینَ * وَ فِی أَنْفُسِکُمْ أَفَلا تُبْصِرُونَ .( ذاریات ، 51 / 20 ـ 21 )

تمامِ هستی و موجوداتِ آن و به خصوص انسان تجلّیّات خداست .

 

سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ .( صافّات ، 37 / 180 ) 

همتّهای بلند به ساحتِ خدا راهی ندارند ، پویندگانِ معرفت به کُنه او نخواهند رسید .

 

وَ آیَةٌ لَهُمُ الأرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَ أَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْکُلُونَ * وَ جَعَلْنَا فِیهَا جَنَّاتٍ مِنْ نَخِیلٍ وَ أَعْنَابٍ وَ فَجَّرْنَا فِیهَا مِنَ الْعُیُونِ *لِیَأْکُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ مَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ أَفَلا یَشْکُرُونَ*سُبْحَانَ الَّذِی خَلَقَ الأزْوَاجَ کُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الأرْضُ وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ مِمَّا لا یَعْلَمُونَ *وَ آیَةٌ لَهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُمْ مُظْلِمُونَ *وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ . ( یس ، 36 / 33 ـ 39 ) 

محیی و رازقِ هستی خداست ـ صفاتِ نیکو از آنِ خداست ـ اوست که همة موجودات را زوج آفرید و او مدبّرِ یکتاست .

 

درس ششم

 

هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ عَالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ * هُوَ اللَّهُ الَّذِی لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْمَلِکُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ *هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الأسْمَاءُ الْحُسْنَى یُسَبِّحُ لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ . ( حشر ، 59 / 22 ـ 24 ) 

همة صفاتِ نیکو ( و صفاتِ ثبوتی ) از آنِ خداست ، حمد و تسبیح فقط برای خداست و همة موجودات او را حمد و تسبیح می­گویند .

 

وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکَاءَ الْجِنَّ وَ خَلَقَهُمْ وَ خَرَقُوا لَهُ بَنِینَ وَ بَنَاتٍ بِغَیْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى عَمَّا یَصِفُونَ .

( اَنعام ، 6 / 100 ) 

 تسبیح فقط برای خداست و او از هر شریکی ( و صفاتِ سلبی ) مبرّاست .

 

درس هفتم

 

إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ وَ یُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا کَبِیرًا .

 ( اسراء ، 17 / 9 )

عملِ صالح ثمرة ایمان است ـ میانِ ایمان و عملِ صالح رابطة مکمّل است ـ انسان باید به مرحلة ایمان برسد تا از ثمراتش بهره­مند شود و عملِ صالح انجام دهد .

 

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ .

 ( نحل ، 16 / 97 )

نزدِ خدا عملِ صالح دارای ارزش است و حیاتِ طیّبه به ایمان و عملِ صالح است نه به جنسیّت .

 

قَالَتِ الأعْرَابُ : آمَنَّا . قُلْ : لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لَکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَ لَمَّا یَدْخُلِ الإیمَانُ فِی قُلُوبِکُمْ وَ إِنْ تُطِیعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لا یَلِتْکُمْ مِنْ أَعْمَالِکُمْ شَیْئًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ .( حُجُرات ، 49 / 14 )

جایگاهِ ایمان قلب است و به زبان نیست .

 

درس هشتم

 

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِینَ هُمْ فِی صَلاتِهِمْ خَاشِعُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ لِلزَّکَاةِ فَاعِلُونَ .( مؤمنون ، 23 / 1 ـ 4 )

رستگـارانِ واقعی ؛ در نماز تَواضُع دارند ، از بیهوده­کاری دوری می­جویند ، زَکاتشان را پرداخت می­کنند و دارای ایمان هستند .

 

إِنَّ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ الأرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ لآیَاتٍ لأولِی الألْبَابِ .( آلِ­عمران ، 3 / 190 )

خِرَدمندان در آفرینشِ الهی و اختلافِ شب و روز اندیشه می­کنند .

از راههای رسیدن به ایمان و تقویتِ آن ، تفکّر پیرامونِ آیاتِ خدا در گُسترة هستی است .

 

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْرًا کَثِیرًا * وَ سَبِّحُوهُ بُکْرَةً وَ أَصِیلا .( اَحزاب ، 33 / 41 ـ 42 )

توجّه دائم به خدا و ذکرِ او از راههای رسیدن به ایمان است .

 

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ ... .( اَحزاب ، 33 / 9 )

توجّه دائم به خدا و ذکر او از راههای رسیدن به ایمان است .

 

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُوا وَ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أُولَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ .( حُجُرات ، 49 / 15 )

از نشانه­های ایمان ؛ ایستادگی ، ثَباتِ قَدَم ، شکّ نداشتن و ایثارِ مال و جان در راهِ خداوند است .

 

أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُونَ .( عنکبوت ، 29 / 2 )

اظهار نمودنِ ایمان با زبان کافی نیست بلکه خدا آزمایش می­کند تا ایمان واقعی مشخّص گردد .

 

هُوَ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ طِینٍ ثُمَّ قَضَى أَجَلا وَ أَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ .( اَنفال ، 6 / 2 )

یکی از آثارِ ایمان به خدا ، یادِ او و تلاوتِ قرآن و و توکّل به خداست .

 

الَّذِینَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ .( رعد ، 13 / 28 )

از ثَمَراتِ ایمان ، آرامشِ قلبی است .

 

رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِیًا یُنَادِی لِلإیمَانِ أَنْ : آمِنُوا بِرَبِّکُمْ . فَآمَنَّا . رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَ کَفِّرْ عَنَّا سَیِّئَاتِنَا وَ تَوَفَّنَا مَعَ الأبْرَارِ .( آلِ­عمران ، 3 / 193 )

برای تقویتِ ایمان به خدا باید مواظبت و تلاش کرد .

 

درس نهم

 

قَدْ کَانَتْ لَکُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِی إِبْرَاهِیمَ وَ الَّذِینَ مَعَهُ ... .( مُمتَحنَه ، 60 / 4 )

حضرتِ ابراهیم (ع) و پیروانِ او الگوی راستین برای دیگران هستند .

 

وَ مَنْ أَحْسَنُ دِینًا مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ وَ اتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفًا وَ اتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلا .

( نساء ، 4 / 125 )

کمالات و خوبیها مختصِّ پیامبران نیست بلکه هرکس سرِ تسلیم بر دینِ الهی فرود آورد به مقاماتِ الهی می­رسد .

 

وَ مَنْ یَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْرَاهِیمَ إِلا مَنْ سَفِهَ نَفْ

/ 0 نظر / 6 بازدید